انواع جراخی های در قلبی در کودکان
قلب یکی از حساسترین اندامهای بدن است و وقتی پای کودکان به میان میآید هر مشکل قلبی میتواند چالش بزرگی برای والدین و پزشکان باشد.
ناهنجاریهای قلبی در کودکان که بسیاری از آنها مادرزادی هستند نیازمند تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع هستند.
در این مقاله به بررسی بیماریهای قلبی کودکان، علائم شایع، روشهای درمانی و جدیدترین متدهای جراحی قلب کودکان میپردازیم.
بیماری قلبی در کودکان معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
بیماریهای مادرزادی قلب: این دسته، شایعترین نوع بیماریهای قلبی در کودکان است و ناهنجاریهای ساختاری قلب از زمان تولد را شامل میشود.
نمونههایی از آن عبارتند از نقص دیواره بین دهلیز یا بطن (ASD، VSD)، تنگی دریچه ریوی، تترالوژی فالوت، ترانسپوزیشن عروق بزرگ و سندرم هیپوپلازی بطن چپ.
بیماریهای قلبی اکتسابی: برخی از کودکان در اثر عفونتها یا بیماریهای دیگر، مانند تب روماتیسمی یا بیماری کاوازاکی، به بیماری قلبی مبتلا میشوند.
علائم بیماریهای قلبی در کودکان
شناخت علائم بیماری قلبی در کودکان برای تشخیص سریع بسیار حیاتی است. برخی از علائم رایج عبارتند از:
- خستگی زودرس
- کاهش وزن یا رشد ناکافی
- سیانوز (کبودی لبها و ناخنها)
- تعریق زیاد حتی در هنگام استراحت
- تورم در پاها، شکم یا اطراف چشمها
- تنگی نفس بهویژه هنگام غذا خوردن یا گریه
- صدای غیرطبیعی قلب (مورمور) که پزشک با گوشی پزشکی تشخیص میدهد
در مواردی ممکن است کودک هیچ علامت واضحی نداشته باشد و مشکل تنها با معاینه یا اکوی قلبی مشخص شود.
راههای درمانی بیماریهای قلبی در کودکان
درمان بیماری قلبی در کودکان به نوع و شدت نقص بستگی دارد. برخی از روشهای درمانی شامل موارد زیر است:
1. درمان دارویی
برای نوزادان و کودکانی که هنوز به جراحی نیاز ندارند یا برای بهبود عملکرد قلب پس از جراحی از داروهایی مانند دیورتیکها، مهارکنندههای ACE و داروهای ضد ضربان قلب استفاده میشود.
2. مداخلات غیرجراحی (کاتتر درمانی)
در برخی نقصهای ساختاری کوچک یا دریچهای استفاده از کاتتر قلبی از طریق رگها، بدون نیاز به جراحی باز، میتواند مشکل را برطرف کند. این روش کمتهاجمی و مناسب برای موارد خاص است.
3. جراحی قلب بسته
در بعضی موارد اصلاح نقص قلبی بدون استفاده از دستگاه قلب-ریه و بدون باز کردن کامل قفسه سینه انجام میشود مثل بستن PDA (مجرای شریانی باز).
4. جراحی قلب باز
در موارد جدی و پیچیده جراح باید قلب را بهصورت کامل باز کرده و ناهنجاری را بهصورت مستقیم اصلاح کند.
این روش شامل استفاده از دستگاه بایپس قلبی-ریوی است و نیازمند تخصص و تجهیزات پیشرفته میباشد.
جدیدترین متدهای جراحی قلب کودکان
پیشرفت علم پزشکی باعث شده تا جراحیهای قلب کودکان بسیار دقیقتر، کمخطرتر و موفقتر از گذشته انجام شود. برخی از جدیدترین متدها عبارتند از:
1. جراحیهای هیبریدی
این روش ترکیبی از جراحی باز و مداخلات کاتتری است. در کودکانی که شرایط جسمی حساسی دارند جراحی هیبریدی میتواند جایگزین مطمئنتری نسبت به جراحی کامل باشد.
2. استفاده از فناوری سهبعدی (3D Printing)
با استفاده از پرینتر سهبعدی پزشکان میتوانند پیش از جراحی یک مدل دقیق از قلب کودک را بسازند. این کار باعث افزایش دقت عمل و کاهش خطر میشود.
3. روباتیک و جراحی کمتهاجمی
در برخی از مراکز پیشرفته از رباتهای جراح برای انجام دقیقتر و کمتهاجمیتر استفاده میشود. این روشها با برشهای کوچک تر، درد کمتر و دوران نقاهت کوتاهتر همراه هستند.
4. درمانهای مرحلهای (Stage Repair)
برای برخی ناهنجاریهای پیچیده مانند سندرم هیپوپلازی قلب چپ درمان طی چند مرحله در سالهای ابتدایی زندگی کودک انجام میشود.
روشهایی مانند Norwood، Glenn و Fontan از جمله این مراحل هستند.
مراقبتهای پس از جراحی قلب در کودکان
پس از جراحی قلب در کودکان آنها نیاز به مراقبتهای ویژه در بخش ICU دارند. پس از مرخصی از بیمارستان پیگیری منظم با پزشک قلب بررسی رشد جسمی و ذهنی و رعایت تغذیه مناسب نقش بسیار مهمی در بهبودی کامل ایفا میکند.
نقش تغذیه و سبک زندگی در کودکان مبتلا به بیماری قلبی
تغذیه مناسب و سبک زندگی سالم در کودکان مبتلا به بیماریهای قلبی نقش کلیدی در بهبود وضعیت عمومی، رشد طبیعی و جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.
بسیاری از کودکان قلبی بهویژه آنهایی که دچار نارسایی قلبی یا اختلالات مادرزادی هستند ممکن است با مشکلاتی در رشد قد و وزن مواجه شوند.
تغذیه باید شامل مواد مغذی پرکالری، ویتامینها، پروتئینها و مایعات کافی باشد تا نیازهای خاص بدنی آنها تأمین شود.
در برخی موارد ممکن است نیاز به تغذیه از طریق مکملهای غذایی یا حتی لوله تغذیه (NG tube) وجود داشته باشد.
از سوی دیگر سبک زندگی باید متعادل و متناسب با تواناییهای فیزیکی کودک باشد.
به این معنا که فعالیتهای سبک و کنترل شده ورزشی (مثل پیادهروی، دوچرخهسواری ملایم یا بازیهای کمفشار) تحت نظر پزشک مجاز است اما فعالیتهای شدید میتواند خطرناک باشد.
خواب کافی، استراحت منظم و پرهیز از قرارگیری در معرض آلودگی هوا یا عفونتهای تنفسی نیز ضروری است.
همچنین آموزش سبک زندگی سالم به خانواده ایجاد فضای عاطفی امن، و کاهش استرس روانی کودک میتواند تأثیر مثبتی بر روند رشد و کیفیت زندگی او داشته باشد.
نشانههایی که والدین باید جدی بگیرند!
نشانههایی وجود دارد که اگر والدین آنها را در کودک خود مشاهده کنند بهتر است بدون تأخیر به پزشک متخصص قلب مراجعه کنند.
از جمله این موارد میتوان به تنگی نفس غیرطبیعی اشاره کرد وضعیتی که کودک حتی در زمان استراحت یا هنگام تغذیه دچار نفس نفسزدن میشود.
کبودی لبها، زبان، ناخنها یا پوست نیز از علامتهای مهمی است که میتواند نشان دهنده کاهش اکسیژن در بدن باشد.
خستگی و بی حالی بیش از حد، خواب آلودگی زیاد یا عدم توانایی در فعالیتهایی که برای سن کودک عادی است نیز اهمیت دارد.
اختلال در رشد، مانند وزن گیری ضعیف یا تأخیر در رشد جسمی، ممکن است نشان دهنده اختلال عملکرد قلب باشد.
تعریق زیاد مخصوصاً هنگام شیر خوردن یا فعالیت سبک میتواند از نشانههای فشار زیاد بر قلب باشد.
در نوزادان و کودکان بزرگ تر، بی اشتهایی، بی قراری یا گریههای طولانی و بی دلیل هم میتواند نشانه وجود مشکل قلبی باشد.
همچنین اگر ضربان قلب کودک نا منظم، بسیار تند یا غیرعادی به نظر برسد یا کودک دچار ورم در پاها، شکم یا اطراف چشم شود نیاز به بررسی فوری توسط پزشک دارد.
مشاهده هر یک از این حالات به معنی وجود قطعی بیماری قلبی نیست اما تشخیص زود هنگام میتواند از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری کند.
نتیجهگیری
بیماریهای قلبی در کودکان میتوانند پیچیده و نگران کننده باشند.
خوشبختانه پیشرفتهای گسترده در روشهای تشخیص و درمان بهویژه در حوزه جراحی قلب کودکان امید تازهای برای خانوادهها و تیمهای پزشکی به ارمغان آورده است.
با شناخت علائم اولیه، مراجعه زودهنگام و بهرهمندی از تکنولوژیهای روز، کودکان بسیاری میتوانند زندگی سالم و پویایی را تجربه کنند.
دکتر رامین بقایی تهرانی یکی از بهترین و ماهرترین پزشکان جراحی فوق تخصصصی قلب و عروق بزرگسالان و کودکان در تهران هستند.
ایشان فارغ التحصیل پزشکی عمومی و جراحی عمومی از دانشگاه تهران و فارغ التحصیل جراحی قلب از دانشگاه ایران میباشد.
خدمات دکتر رامین بقایی
- پیوند قلب
- جراحی آئورت
- بیماری عروق کرونر
- مشاوره به مادران باردار
- جراحی دریچه های قلب
- جراحی کم تهاجمی قلبی
- تشخیص بیماری های قلبی
- جراحی تخصصی قلب کودکان
ارتباط با دکتر رامین بقایی
آدرس: تهران – خیابان نلسون ماندلا (جردن)، بالاتر از تقاطع حقانی، خیابان پدیدار، پلاک ۶۲، طبقه سوم، واحد ۳۳
شماره تلفن: ۰۲۱۸۸۶۷۰۳۵۰
ایمیل: info @ dr-baghaei.com
اینستاگرام: dr.ramin.baghaei
منبع: https://dr-baghaei.com/
- ۰ ۰
- ۰ نظر